Anasayfa Klasik İkonlar BMW M3 Tarihi
BMW M3 Tarihi

BMW M3 Tarihi

7

BMW’nin performans odaklı üretilen aracı E30 M3 aslında bir yandan da Alman devinin 3 Serisi’yle neler yapabileceğini gösterme amacı taşıyordu. 1986 yılında üretilen ilk seri performans olarak artık günümüz araçlarının çoğunun gerisinde kalsa da kendi zaman dilimindeki otomobil ve performans tutkunlarını derinden etkilemişti. Aradan geçen 30 yılda ilk modelinden sonra dört farklı modeliyle daha karşımıza çıkan BMW M3 spor bir sedandan otomobil endüstrisindeki sayılı performans odaklı araçlardan biri haline geldi. Bakalım aradan geçen 30 yıl, BMW M3’ü nasıl etkilemiş.

E30 (1986 – 1991)

1985 e30 bmw m3
1985 e30 M3

E30’a sadece spor araba demek ona haksızlık etmek olur çünkü o aslında baştan sona tam bir yarış otomobiliydi. Dıştan bakınca 80’lerde çekilen birçok filmde gördüğümüz sıradan bir E30’a benzeyebilir ama aslında standart 3 Serisi’yle çok az ortak noktası vardı. 1986 yılında üretilmeye başlanan E30 üzerine yapılan E30 M3’te BMW’nin S14 motoru kullanılıyordu. Daha sonra çıkacak olan diğer M3 modellerinin aksine bu modelde BMW içinde Prodrive ve AC Schnitzer’ın da olduğu birçok farklı modifikasyon şirketiyle çalıştı ve bu çalışmaların sonucunda ortaya farklı E30 M3 modelleri çıktı. Bunların en güçlü olanı 2.3 litre hacmindeki S14 motora sahipti ve 300 beygir güç üretebiliyordu. 1990 yılında tanıtılan gelişmiş modelinde ise motor hacmi 2.5 litreye, ürettiği güç ise 380 beygire çıkarılmıştı.

1985 e30 sport revolution m3

E30 M3’ün ilk versiyonu 195 beygir güç üretebiliyordu fakat bir sonraki modelde katalitik dönüştürücü kullanılarak bu güç 215 beygire yükseltildi. Daha sonra çıkarılan “Evolution” modelinde (EVO2 de deniyordu) motorun ürettiği güç 220 beygire çıkarılmıştı ve artık daha derin bir ön splitter’a ve arka spoiler’a sahipti. EVO3 adıyla da anılan “Sport Evolution” modelinde ise E30 M3 daha da güçlendirilerek 235 beygir güç üretebilecek seviyeye getirildi.
E30 M3’lerde standart bir E30’un gövdesi üzerine kurulmuş olsa da kendisini standart M30’dan ayıran 12 farklı parçası vardı ve bu parçaların amacı M3’ün aerodinamik yapısını geliştirmekti. Standart E30 ile E30 M3’ün kasalarının ortak noktaları sadece tavanı, tavan paneli, sunroof’u ve kapı panelleriydi.

E36 (1992 – 1999)

1992-e36-m3 (Small)
1992 e36 M3
1992-e36-m3-1 (Small)
1992 e36 M3

E36’nın da M3 adını taşımasına rağmen E30 M3’le yan yana koyduğumuzda bambaşka bir araç görüyoruz. 1992 yılından 1999’a kadar üretilen E36 M3’te öne çıkan ilk özellik dört silindir yerine 3.0 litrelik 6 silindirli 240 beygir güç ve 305 Nm tork üretebilen daha güçlü bir motor kullanılmış olmasıydı. Motor özellikleri bir anda bu kadar geliştirilen E36 M3 0’dan saatte 100 kilometre hıza, bir önceki modeline neredeyse 1 saniye fark atarak 5.6 saniyede çıkabiliyordu. Otomatik vites seçeneğiyle de satın alınabilen E36 M3; 2 kapılı coupé, 4 kapılı sedan ya da 2 kapılı convertible seçenekleriyle satışa sunulmuştu.

1995-m3-gt (Small)
1995 e36 M3 GT

1994 yılında BMW, E36 M3’ün GT versiyonunu satışa çıkardı ve bu modelde 3.0 litre hacimli motor güçlendirilerek 291 beygir güç üretebilecek seviyeye getirildi. 1995’in sonlarında M3’ün coupé ve sedan modellerine motor güncellemesi geldi ve 3.2 litrelik 316 beygir güç üretebilen S50B32 motorlar kullanılmaya başlandı. Bu güncellemeyle birlikte M3; yeni göstergelere, yeni jantlara ve 6 ileri vitesl şanzıman sistemine sahip oluyordu. Coupé ve sedan modellere yapılan bu güncelleme 1996 yılına kadar convertible modele gelmedi.

 

1992-e36-m3-evo-convertible (Small)
1992 e36 M3 Evo Convertible

1992-1999 yılları arasında E36 M3’ün altı farklı özel versiyonu da üretildi. Bunlar M3 Euro-Spec (Kanada versiyonu), M3 Lightweight, M3 GT, M3 GT-R, M3-R ve daha sonradan GT2 adıyla anılan Imola Individual modelleriydi. Bu özel modellerden olan M3 Lightweight’te aracın ağırlığı azaltılıp daha hızlı bir yarış otomobili haline getirilmek istenmişti. Bunun için de araçta radyo, klima, deri koltuklar, sunroof bulunmuyordu ve kapılar alüminyum malzemeden yapılmıştı. Tüm bu çalışmaların sonucunda M3 Lightweight’in ağırlığı standart M3’e göre 91 kilogram daha hafiflemişti.

1992-e36-m3-lightweight (Small)
1992 e36 M3 Lightweight

E46 (2000 – 2006)

2000-e46-m3 (Small)
2000 e46 M3

2000 yılında tanıtılan E46 M3’te tıpkı bir önceki modelde yapıldığı gibi büyük bir performans artışı bekleniyordu ve BMW de beklentileri boşa çıkarmadı. Tasarım açısından en büyük farklılığı sadece genişletilen aks mesafesiydi ve bunun dışında 3 Serisi’nin sıradan bir coupé’sine benziyordu ama kaputunun altındaki 3.2 litre hacimli sıralı V6 motor bu sefer 333 beygir güç ve 355Nm tork üretebiliyordu. 2 kapılı coupé ve yine 2 kapılı convertible seçenekleriyle piyasaya sunulan E46 M3 0-100 km/s hızlanmasını 5.1 saniyede gerçekleştirebiliyordu. Bir önceki modelinde otomatik vites seçeneği sunulurken E46 M3’te SMG elektrohidrolik şanzıman sistemi opsiyonel olarak sunulmuştu. Ayrıca BMW bu yeni performans modelinde aracın içini de sürücü odaklı olmaktan kurtarmıştı ve aracın geneline yayılan yeni bir iç tasarım ve lüks, araca hakim olmuştu.

2000-e46-m3-csl (Small)
2000 e46 M3 CSL

E46 M3 için dört farklı özel model üretilmişti. Bu modeller spor, kış ve yarışma sürüş modları bulunan Model M3, M3 CSL, M3 GTR ve M3 ZCP’ydi.

E46 M3 GTR modeli 2001 yılında satışa çıktı ve araçta P60B40 adı verilen 4.0 litrelik, 493 beygir gücünde, V8 motor yer alıyordu. M3 CSL (Coupé Sport Lightweight) versiyonundan ise 2004 yılında sınırlı sayıda üretildi (1,400 adet) ve aracın sadece metalik gri ve metalik siyah renk seçenekleri mevcuttu. Standart M3’e göre 110 kilogram hafif olan M3 CSL’nin gövdesindeki bazı parçalar karbon fiberle güçlendirilmiş polimerden ve bazı parçalar da camla güçlendirilmiş plastikten üretilmişti.

E90/92/93 (2007 – 2013)

2009-e90-m3-coupe (Small)
2009 e90 M3 Coupe

BMW’nin E90 M3’ü 2007 yılına kadar görülen en yüksek performanslı M3’tü. Kaputunun altındaki 4.0 litrelik V8 motoru 414 beygir güç üretip 8,300 devirde 400Nm tork üretebiliyordu. 6 ileri manuel ya da 7 ileri DCT şanzıman sistemiyle satılan E90 M3, 0’dan saatte 100 kilometre hıza 4.8 saniyede çıkabiliyordu.

E92 M3 coupé’de E46 CSL’de kullanılana benzer bir karbonfiber tavan kullanılıyordu. E92 M3’e 2011 yılında gelen güncellemeyle birlikte M-DCT şanzıman seçeneği de eklendi ve bu yeni şanzımanla E92 M3, 0-100 km/s ivmelenmesini artık 3.9 saniyede gerçekleştirebiliyordu.

2007-m3-cabrio (Small)
2007 e90 M3 Cabrio

E92 M3’ün tanıtılmasından kısa bir süre sonra E93 convertible da M3 ailesinin arasına katıldı. E93’ün açılabilen sert tavanı, araca fazladan 200 kilogram yük bindirmişti ve bu da aracın performansını biraz düşürüyordu. Ayrıca E93’te yolcu ve sürücünün konforu için güneş ışığını yansıtan özel deri kaplamalı kotluklar kullanılmıştı.

Yeni M3 serisi için E92 M3 ZCP, E92 M3 GTS, E90 M3 CRT, E92 M3 DTM Champion Edition, E92 M3 Lime Rock Park Edition, E92/93 M3 Limited Edition 500, E92 M3 GT2 ve E92 M3 GT4 adında toplam 8 farklı özel versiyon üretildi. Bu modeller arasında en çok öne çıkanlardan biri olan E92 M3 GTS’te 4.4 litrelik V8 motor kullanıldı ve bu motor sayesinde M3 GTS 444 beygir güç üretip 0-100 km/s ivmelenmesini 4.3 saniyede gerçekleştirebiliyordu. Sadece 135 adet üretilen E92 M3 GTS’nin tamamı kısa süre içinde tükendi.

2009-m3-gts (Small)
2009 M3 GTS

BMW’nin DTM yarışlarındaki galibiyetlerine özel olarak üretilen E92 M3 DTM Champion Edition ise sadece BMW’nin DTM pilotu Bruno Spengler’in aracındaki tasarıma sadık kalınarak üretilmişti. Perfomansıyla ön planda olan M3 DTM Champion Edition’da “M Drive”, “M DCT Drivelogic” ve “M Driver’s Package” özellikleri standart olarak sunuluyordu. Aracı günlük kullanıma daha uygun hale getirmek için ise navigasyon sistemi, ısıtmalı koltuklar gibi özellikler de standart olarak eklenmişti. O güne kadar DTM yarışlarında 54 kez galip gelen BMW, E92 M3 DTM Champion Edition’dan da 54 adet üretti.

 

F80 (2014 – Günümüz)

2014-f80-m3 (Small)
2014 f80 M3

E90, E92 ve E93’ün üretimine 2013 yılında son veren BMW, 2014 yılında F80 M3 modelini tanıttı. BMW, F80 M3’te bu sefer 3.0 litre hacimli twin-turbo sıralı V6 motorunu kullanarak yeni performans canavarlarının 425 beygir güç ve 550 Nm tork üretmesini sağladı. Hatta tarihi boyunca her yeni modeliyle giderek ağırlaşan M3’ler yeni çıkan F80 sayesinde tarihinde ilk kez 50 kilogram kadar hafiflemiş de oldu. BMW’nin yeni M3’ü 6 ileri manuel vites seçeneği kullanıldığı takdirde 0-100 km/s ivmelenmesini 4.1 saniyede, opsiyonel DCT şanzıman sistemini kullanması durumunda ise aynı ivmelenmeyi 3.9 saniyede gerçekleştirebiliyor.

2014-f80-m3-1 (Small)
2014 f80 M3

Genellikle coupé ve sedan versiyonlarıyla satışa çıkan M3 serisi bu sefer F80’le sadece sedan olarak sunuldu fakat BMW bu sefer farklı bir hamle yaparak F80’in coupé versiyonuna farklı bir isim taktı ve ona M4 adını verdi.

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir